Απο καλλιτεχνικη οικογενεια,με πατερα επισης ζωγραφο,ειναι υποδειγμα πολιτη:εχει λεφτα,εχει καλη συζυγο,και πολυ υψηλους πατρονες και πελατες για τα εργα του.Εκτιμηθηκε πολυ οσο ζουσε,και θεωρουνταν εμπειρογνωμων στις τεχνες.
Αλλα τι εμεινε απο αυτα;Σημερα δε μπορουμε με ακριβεια να συνδεσουμε τις παραγγελιες που ξερουμε οτι ελαβε,με τα εργα που εχουμε,που ειναι μεν υπογεγραμμενα αλλα δεν γνωριζουμε ακριβως τις ημερομηνιες.Χωριζουμε το εργο του σε 3 περιοδους,με βαση το "Τριπτυχο των ηδονων",σημερα στο μουσειο του Prado,στη Μαδριτη.
H πρωτη περιοδος χαρακτηριζεται απο την ευκολια με την οποια αποκωδικοποιειται (θα καταλαβετε μετα...).Γεματη αλληγοριες,ηθικοπλαστικα διδαγματα,εργα μικρων διαστασεων και γενικα μεσα στο πνευμα και την κοινωνια της εποχης.
Μιας εποχης σε κριση,βεβαια.Η θρησκευτικη μεταρρυθμιση του Λουθηρου ειναι κοντα (αρχιζει σε καμια 30ρια χρονια),και η Φλανδρα εχει αρχισει να αισθανεται την κριση σε ολα τα επιπεδα,ηθικα και κοινωνικα:σεκτες,κομπογιαννιτες,απατεωνες,και ολα τα σχετικα.Ο Bosch ξεκιναει με κριτική στην ευπιστη κοινωνια της εποχης του με αυτο:
The cure of folly,"Η θεραπεια της τρελας".Ενας κομπογιαννιτης γιατρος προσπαθει να βγαλει την πετρα της τρελας απο το κεφαλι του δυστυχισμενου θυματος,προκειμενου να τον "γιατρεψει",οπως ειχε διαδοθει εκεινη την εποχη οτι γιατρευεται η τρελα.Το σχολιο του ζωγραφου κορυφωνεται στην επιγραφη,οπου ουσιαστικα παρομοιαζει το θυμα με εναν λαϊκό ηρωα της περιοχης,λιγο σαν το δικο μας καραγκιοζη.
Στο ιδιο ηθικοπλαστικο υφος ειναι και εργα της ιδιας περιοδου,οπως τα "7 θανασιμα αμαρτηματα " φτιαγμενα για τον Ισπανο βασιλια και σημερα στο Πραδο,ή ο "Ταχυδακτυλουργος":
Ενας ευπιστος πελατης εχει απορροφηθει απο το θεαμα, ενω οι εξυπνοι ελαφροχερηδες του παιρνουν το πορτοφολι!
(.......συνεχιζεται)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου